Одредница

вра̑т

мтом 1, стр. 419

вра̑т

врат

Лема

врат

Извор

том 1, стр. 419, редослед 25

  1. 1.

    (лок. вра́ту) анат. део тела који спаја главу с трупом.

    лок. — локативанат. — анатомијас — средњи род
    — Дебела глава на кратком угојеном врату лијено се миче.
    Ков. А.
    Сви су наши вратови напред повијени.
    Ћос. Д.
  2. 2.

    део неког предмета који спаја његова два дела; сужени или тањи део неког предмета.

    — Међа између корена и дебла зове се врат.
    Тод.
    Узе гитару ... изнад врата.
    Крањч. Стј
    пред ким понизити се, понижавати се пред ким; седети коме за вратом стално контролисати кога; скинути, скидати кога или што с врата ослободити се, ослобађати се кога или чега; стајати до врата у блату бити у тешком положају; стати коме ногом за ~ савладати, уништити кога до краја; стегнути коме коноп, уже око врата довести кога у незгодан положај, упропастити, уништити кога; (с)ломити, (с)крхати ~ (на)страдати, упропастити се, упропашћивати се; с врата беду, бригу скинути ослободити се, отарасити се невоље; ударити кога по врату сломити кога, учинити коме што врло лоше; задужити се преко врата презадужити се; закренути, заврнути коме врат (ом) уништити кога; за ~ ухватити кога а) с претњом што од кога затражити; б) проузроковати коме што тешко, неџгодно.

Фразе

бацити се, обесити се, пасти коме око врата загрлити кога; бити, стајати коме на врату, за вратом бити коме на бризи, на терету; доћи коме до врата додијати, дозлогрдити коме; до врата, преко в р ат а преко мере; дувати коме у ~ бити коме на трагу, за петама, следити га; имати кога на врату, за вратом имати кога на бризи; кривити, искривљавати ~ дуго чекати, шшчекивати; надимати ~ кочоперити се, правити се важан; натоварити, навући, напртити, ставити беду, бригу на ~ преузети тешке обавезе; невоља је з вратом зло је; није шија него ~ једнако је, исто је; обесити, натоварити што коме о врат оптеретити кога (чиме); осећати кога за вратом бити прогоњен од кога; пасти, сести, попети се коме на ~ наметнути се коме; савити ~ покорити се, признати се поражен; сави(ја)ти, сагнути, сагибати
Изворни текст (OCR)
вра̑т м (лок. вра́ту) 1. анат. део тела који спаја главу с трупом. — Дебела глава на кратком угојеном врату лијено се миче. Ков. А. Сви су наши вратови напред повијени. Ћос. Д. 2. део неког предмета који спаја његова два дела; сужени или тањи део неког предмета. — Међа између корена и дебла зове се врат. Тод. Узе гитару ... изнад врата. Крањч. Стј.