котр̀љати
котрљати
Лема
котрљати
Извор
том 3, стр. 14, редослед 20
- 1.а.
= котурати а. помицати, потискивати какав округли или лоптасти предмет окрећући га, обрћући га.
— Срећемо успут партизане како терају велики талијански колут сира као обруч, котрљају га до камиона. Дед.
- 1.в.
фиг. Неко међу њима гласно говори, непрестано и непрестано котрља гласове. Кал. Ту у мислима наставио да котрља свој невољу. Рад.
- 1.б.
помицати нешто струјањем тако да се преврће, обрће.
— Та ко је још плакао за оним сувим коровом што га ветар зими по глатком снегу котрља?
- 2.
колутати (очима).
— Стајао је ко̑ клада од ударца], само котрљо̑ очима, а млади га газда опет удари.
Фразе
котрљаће се главе фиг. биће убијених.
Пододреднице
= котурати се (1) 1. а. помицати се обрћући се, ваљајући се (о нечем округлом, лоптастом). — Онда се од весеља почеше ... котрљати по трави као двије лопте. Брл. фиr. Сунце је излазило ... и големо полагано се котрљало на високо небо. Бен. б. помицати се, кретати се (о колима и другим превозним средствима на точковима). — Кола већ далеко доље котрљаху се цестом. Леск. Ј. в. брзо ићи, јурити. — Већ су се нови сњежони валови с планине котрљали по равници. Шимун. г. спуштати се помичући се лагано и клизећи низ стрмину, падину. — Бескрајна колона рањеника и болесника котрљала се низ стрмо брдо. Поп. Ј. Котрљамо се у засјењену долину. Лал. д. фиг. брзо се ширити, одјекивати, разлегати се, разносити се (о звуку). — Глас му се шупље котрљао по дворани. Сим. 2. тећи, цурити (у капима). — Крупне сузе узеше му се котрљати низ образе. Дов. 3. фиг. а. нагло настајати. — На истоку се ... котрљала зора преко равнице и набујалих вода. Бар. б. развијати св, тећи (о животу). — Све је то напомињало сневесељеним сељацима да се свакодневни живот котрља и одвија даље. Ћоп. в. пробијати се, прометати се кроз живот (о људима). — Ти си се доста котрљао по овом свијету. Шен. Да, време јури напред и ја се без сврхе котрљам за њим. Дом
Изворни текст (OCR)
котр̀љати, -а̄м несврш. = котурати 1. а. помицати, потискивати какав округли или лоптасти предмет окрећући га, обрћући га. — Срећемо успут партизане како терају велики талијански колут сира као обруч, котрљају га до камиона. Дед. В. фиг. Неко међу њима гласно говори, непрестано и непрестано котрља гласове. Кал. Ту у мислима наставио да котрља свој невољу. Рад. Д. б. помицати нешто струјањем тако да се преврће, обрће. — Та ко је још плакао за оним сувим коровом што га ветар зими по глатком снегу котрља? Јакш. Ђ. 2. колутати (очима). — Стајао је ко̑ клада од ударца], само котрљо̑ очима, а млади га газда опет удари. Поп. Ј.