о̀чистити
очистити QA: medium
Лема
очистити
Извор
том 4, стр. 284, редослед 7
- 1.а.
(трп. прид. о̀чишћен) сврш. учинити чистим, почистити:
собу, ~ сто.
- 1.б.
фиг. учинити племенитим, оплеменити, облагородити.
Надам се наћи такво ... биће које би ме препородило, очистило и узвисило Крањч. Стј.
- 2.
уклонити сметње, раскрчити.
За трен ока очистише пролаз за топове. Моск.
- 3.
ослободити од кога или чега.
Устаници су ... очистили земљу од tурака. Гавр. Морамо људе очистити од предрасуда. Крањч. Стј.
- 4.
фиг. а. украсти, покрасти.
Четири седланика ... шест крава ... то ти је ... очишћено јутрос. Мат. б. узети, одузети новац коме (при коцкању, скупо наплативши нешто и сл.). — Карта му је добро ишла, тако да је очистио добро ... благајника. Срем. Њиховом газди ... било је ... дозвољено ... да »очисти« сваког човека који би гладан ... доспео у његову радњу. Маш.
- 5.
напустити, побећи, умаћи.
Ова деца утолико пре и брже очисте сокак што се издалека зацрвенео фес општинског пандура. Срем.
- 6.
а. потерати, најурити.
Све то треба очистити тољагом. Мих. б. убити, ликвидирати. — Затим пушкомитраљез очисти другога Немца који се стално крио око стабла крушке.
Фразе
~ крв коме учинити племенитим, оплеменити (брачном везом, породом); ~ ноге (стопе) покр. отићи, побећи, умакнути; ~ срце оплеменити се, облагородити се; ~ тањир (зделу, јело) појести све.
Пододреднице
1. постати чист, светао, ведар. — Огледало се смјеста очистило. Крањч. Стј. Небо се очистило. Дуч. 2. а. фиг. оплеменити се, престати грешити, поправити се. — У самоћи нема мржње: осамити се, то значи очистити се. Дуч. б. ослободити се грехова, мана. — Три ноћи читала су три попа бденије док се црква опет очистила. Глиш. 3. отићи, побећи, умаћи. — Боље ти је да се за времена очистиш из овога хатара! Јакш. Ђ. 4. постати празан, испразнити се (о просторији, простору). 5. в. отребити се. — Очистило се воће. Вук Рј
Изворни текст (OCR)
о̀чистити, -ӣм (трп. прид. о̀чишћен) сврш. 1. а. учинити чистим, почистити: