Одредница

ра̑д

мтом 5, стр. 319

ра̑д

рад

Лема

рад

Извор

том 5, стр. 319, редослед 5

  1. 1.

    (лок. ра́ду; мн. ра́дови и ра̏дови) свесна људска делатност чији је циљ постизање корисног учинка: Физички

    лок. — локативмн. — множина
  2. 2.а.

    обављање, вршење одређеног посла, задатка; делатност, активност.

    — Прве импровизиране пекарнице ... су одмах почеле рад.
    Стан.
    Људи су ... проматрали природне појаве о којима су зависили пољо
    — дјелски радови.
    ОГ
    Ми смо тада ... занемаривали организациони партијски рад.
    Чол.
  3. 2.б.

    кретање, радња, функционисање (какве направе, органа и сл.).

    сл. — слично
    — Горњи крај кабла везан је за брод, чије се маине пусте У рад.
    Петр. М.
    Видљиви вањски знаци cV]: несаница ... рад срца на прескок.
    Ног.
    Немогуће је да истовремено руке и ноге отпочну ... свој рад.
    Весл.
  4. 2.в.

    активан, непосредан (хемијски, механички и др.) утицај, дејство.

    др. — друго
    — Ерозијски рад ријеке врши се на читавом њеном току.
    ОГ
  5. 3.а.

    производ, творевина, дело.

    — Освану и први Сремчев хумористички рад »Ивкова слава«.
    Матош
  6. 3.б.

    предмет на коме се ради, који се израђује.

    — Срце јој нагло закуца ... она испусти рад из руке.
    Вес.
  7. 4.

    врста стручног посла, заната и сл.

    сл. — слично
    — Морам научити ... некакав рад у свету.
    Петр. В.
  8. 5.

    производ компоненте силе у правцу кретања и пређеног пута.

    physics
    физ. — физика
    — Сила врши рад кад се помера њена нападна тачка.
    Р-К Реч.
    рад као казнено-поправна мера; ~ на парче (комад) рад који се наплаћује према свршеном послу; физиологија рада наука која проучава утицај рада под најразноврснијим условима на организам.

Фразе

берза рада установа за регулисање радних односа, за запошљавање и помагање незапослених радника; вишак ра да рад који остаје по одбитку потребног рада и који ствара вишак производа и вишак вредности; исп. потребни рад; минули ~ остварен допринос у току радне активности; потребни ~ рад при коме радник производи материјална добра (или њихов еквивалент) потребна за одржавање и репродукцију сопствене радне снаге; прину дни, присилни
Изворни текст (OCR)
ра̑д м (лок. ра́ду; мн. ра́дови и ра̏дови) 1. свесна људска делатност чији је циљ постизање корисног учинка: Физички