Одредница

ста̑н

мтом 5, стр. 990

ста̑н

стан

Лема

стан

Извор

том 5, стр. 990, редослед 21

  1. 1.а.

    (лок. ста́ну; мн. ста́нови, песн ста̂ни) једна или више соба с нуспросторијама за становање.

    лок. — локативмн. — множинас — средњи род
    — Ако Хоћете да се ваш учитељски стан поправи, онда ви и станујте у њему.
    Крл.
    Могу се обезбедити самачки станови у колонији фабрике. Пол. 1957.
  2. 1.б.

    кућа, зграда за становање.

    — Стани били
    — осташе кућишта од пожара].
    Март.
    Иза градина подизати су станови разнога кроја.
    Жуј.
  3. 1.в.

    склониште.

    — По ноћи, ако није згодна стана, прти даље да заметнеш траr.
    Буд.
    Кад из неба киша груне ... мост поломи
    — нигде стана, вода свуда.
    Радич.
  4. 2.

    летње сточарско насеље с колибама и торовима где се стока напаса и музе, бачија.

    с — средњи род
    — У планини били су пространи планински пашњаци и на њима станови Здунића.
    Тур.
    Летње село се растура по становима или бачијама где се о стоци ради и сточна производња врши.
    Нов.
  5. 3.а.

    (стално) боравиште, опстанак.

    — Није нама на Цетињу стана ...јер ће ударити Турци.
    Март.
  6. 3.б.

    настамба, смештај.

    — Карловци су гранична тврђава, дакле војнички
    Стан.
    Петр. В.
  7. 4.

    плата за изнајмљени стан, станарина, кирија.

    — Кад платиМ стаН ... и остало, остаје ми само за храну и књиге.
    Дав.
  8. 5.

    етн. разбој за ткање, стативе.

    етн. — етнологија, етнографија
    — У врху собе за ... станом сједи Сока и тка нешто.
    Радул.
    Наше су матере ... имале стан и брдила у кући.
    Гор.
  9. 6.

    део мушке или женске кошуље око струка (осим рукава).

    dialectal
    покр. — покрајински
    — Марко ... се врати с двије везене дјевојачке кошуље од којих је остао само
    Стан.
    Ћоп.
    гроб. — Покојника спроведу до вјечна му стана. В 1885 главни ~ војн. врховни заповедник и његови ближи сарадници у рату. — Званични немачки извештаји из тога времена изражавали су озбиљну забринутост и непрестано молили главни стан да им пошаље појачање. Марј. Ј. ста̏нак,* ста̂нка м састанак, договор. — Отишли су на станак с Турцима да некакво робље мијењају. Њег. Старци се одмарају, станак је закључен.
    Нех.

Фразе

бити на стану (код кога) становати; божји, свети ~ црква. — Тамјан и арома пуни свети стан. КХ 193б; вечни
Изворни текст (OCR)
ста̑н м (лок. ста́ну; мн. ста́нови, песн. ста̂ни) 1. а. једна или више соба с нуспросторијама за становање. — Ако Хоћете да се ваш учитељски стан поправи, онда ви и станујте у њему. Крл. Могу се обезбедити самачки станови у колонији фабрике. Пол. 1957. б. кућа, зграда за становање. — Стани били — осташе кућишта од пожара]. Март. Иза градина подизати су станови разнога кроја. Жуј. в. склониште. — По ноћи, ако није згодна стана, прти даље да заметнеш траr. Буд. Кад из неба киша груне ... мост поломи — нигде стана, вода свуда. Радич. 2. летње сточарско насеље с колибама и торовима где се стока напаса и музе, бачија. — У планини били су пространи планински пашњаци и на њима станови Здунића. Тур. Летње село се растура по становима или бачијама где се о стоци ради и сточна производња врши. Нов. 3. а. (стално) боравиште, опстанак. — Није нама на Цетињу стана ...јер ће ударити Турци. Март. б. настамба, смештај. — Карловци су гранична тврђава, дакле војнички стан. Петр. В. 4. плата за изнајмљени стан, станарина, кирија. — Кад платиМ стаН ... и остало, остаје ми само за храну и књиге. Дав. 5. етн. разбој за ткање, стативе. — У врху собе за ... станом сједи Сока и тка нешто. Радул. Наше су  матере ... имале стан и брдила у кући. Гор. 6. покр. део мушке или женске кошуље око струка (осим рукава). — Марко ... се врати с двије везене дјевојачке кошуље од којих је остао само стан. Ћоп.